search clock hat location star arrow-right

Reflectie

Reflecteren is het herinterpreteren en structureren van ervaringen om te komen tot een hoger niveau van beroepsuitoefening: beroepswijsheid. Door middel van het opdoen van werkervaringen en het reflecteren op die ervaringen kun je je ontwikkelen als professional op de lijn van: Student – gevorderd – bekwaam - vakvolwassen – expert.

Waarom reflecteren?

In je werk in de dagelijkse praktijk bouw je als vanzelf aan een verzameling van ervaringen / handelingsrepertoire. Om je werk goed te doen moet je beschikken over de juiste kennis en competenties. Maar daarmee ben je er niet. Je ontwikkelt je als professional door regelmatig te reflecteren op je dagelijkse praktijk. Reflecteren helpt je inzicht te krijgen in wie jij bent als professional, wat je sterke kanten zijn, hoe en waarom jij handelt als professional en hoe jij van alle opgedane ervaringen kunt leren en weer inzetten in nieuwe situaties. Je ontwikkelt beroepsintuïtie, de diepste wijsheid die er professioneel is.

Wat is het verschil met evalueren?

Bij evalueren gaat het om het beoordelen of je je werk goed of juist niet goed hebt gedaan, wat je anders zou kunnen aanpakken.

Bij reflecteren gaat het er om dat je je oordeel uitstelt, en dat je de focus legt op zelfonderzoek: hoe heb ik gehandeld, vanuit welke gedachte of overtuiging, wat was het effect van mijn handelen, wat heb ik geleerd voor een volgende keer, wat zegt dit over mijzelf als professional?

De Reflectiecirkel: methodisch reflecteren

Door te reflecteren kun je bepaalde verschijnselen leren analyseren, verbanden ontdekken en ook je eigen manier van functioneren beter doorzien. Met name wanneer reflectie methodisch plaatsvindt zoals in onderstaand reflectiemodel van Korthagen aan de hand van drie kernvragen:  

  1. Wat is er gebeurd?
  2. Wat vond ik daarin belangrijk?
  3. Tot welke voornemens of leerwensen leidt dat? 

Reflectiemodel van Korthagen

 

Werkvormen en methoden

 

1. Zelfreflectie op competenties en talenten

2. Zelfreflectie op beroepsmatig handelen

  • Reflectie met storyboards: voorbeeld hoe je videofragmenten kunt gebruiken als reflectie-instrument.
  • Sprookjes reflectie: een speelse vorm om je eigen verhaal te beschrijven
  • Online tool voor zelfreflectie: social media tools om te gebruiken bij zelfreflectie
  • Hoe doe je aan zelfreflectie: concrete stappen hoe je leert zelf te reflecteren
  • Stappenplan om te leren door reflectie: aandachtspunten en voorbeeldvragen om gericht te reflecteren op je beroepsmatig handelen.
  • Schrijven van weblogs: in een blog kun je reflecteren op wat er is gebeurd, welke beslissing je hebt genomen, welke gedachten een rol hebben gespeeld, successen, mislukkingen, vragen die je nog hebt. Een belangrijke, praktische toegevoegde waarde van bloggen hierbij is, is dat het anderen toestaat om te reageren.
  • WMO Reflectietool: deze online reflectietool is ontwikkeld om erachtet te komen in hoeverre je als Sociaal Werksprofessional al werkt volgens de principes van Sociaal Werk Nieuwe Stijl. Het brengt je krachten en uitdagingen in kaart en daagt je uit om in actie te komen. Hier is een PDF van de reflectietool te vinden.

3. Reflectie in groepen op competenties en talenten

4. Reflectie in groepen op dilemma's

  • Dilemmareflectie: De dilemmareflectie bestaat uit een stappenplan om een dilemma op te lossen.
  • Speedsparren: Speed sparren is een vorm van reflecteren op dilemma's die energie creëert in de groep: iedereen is tegelijk in actie!

5. Reflectie in groepen op beroepsmatig handelen

  • Brainstormreflectie: Brainstormreflectie geeft nieuwe invalshoeken door vrije associaties te ordenen en te zoeken naar achterliggende vragen. Deelnemers kunnen vrijuit ideeën lanceren, zonder zich meteen af te vragen of ze uitvoerbaar zijn, om zo tot een creatieve aanpak te komen.
  • Puntreflectie: Met puntreflectie stap je uit een bepaalde (probleem)situatie, om je eigen handelen vanaf een afstand te kunnen beoordelen. je gaat vanuit een punt buiten die situatie je handelen analyseren.
  • Lijnreflectie: Lijnreflectie is een hulpmiddel om na te denken ver de kwaliteit van bijvoorbeeld je beroep, gericht op de toekomst
  • Succesreflectie: Succesreflectie brengt een bewustwordingsproces op gang door op een gestructureerde manier te werken vanuit positieve ervaringen.
  • De incidentenmethode: De incidentmethode is een eenvoudige en gestructureerde manier om situaties uit je werk in een groep te bespreken.

 

FCB wordt bestuurd door: